پێداچوونێن بەندێ 15

پێداچوونێن بەندێ 15

1 تیشکدان

تەنێ تاری

پێلێن کارۆموگناتیسی

تێپەڕبوون

2 د

3 ج

4 ج

5 ج

6 د

7 ج

8 تیشکا گاما دهێتە بکارئینان بۆ چارەسەرکرنا هندەک جۆرێن شێرپەنجە ، وهەروسا بۆ ژناڤبرنا میکرۆبێن زیان بەخش ژناڤ خۆراکی

9 دوو بکارئینانێن پێلێن رادیۆیی ، بریتیە ژ هنارتنا نیشانێن رادیویی و تلفزیۆنی .

10 شووشا زڤر نیمچەڕوونە ژبەر هندێ ڕۆناهیێ بەرش و بەلاڤەدکەت دەمێ دناڤڕا تیپەردبیت .

11دەم = دووری / لەزاتــی

= 54900000کم/300000کم/چرکە

= 183 چرکە

ـــــــــ ـ ـ ـ ـــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــ

الترجمة العربية

١ الإشعاع

الجسم المعتم

الموجات الكهرومغناطيسية

النفاذ

٢ د ٣ ج ٤ ج ٥ ج ٦ د ٧ ج

٨ أشعة كاما تستخدم لعلاج بعض أنواع السرطان وكذلك تستخدم لإبادة المايكروبات الضارة على الأطعمة .

٩ إثنان من إستخدامات الموجات الراديوية عبارة عن إرسال الموجات الراديوية و التلفزيونية .

١٠ الزجاج الخشن شبه شفاف ولذلك فإنه يشتت ويفرق الضوء عندما يمر من خلاله.

١١ الزمن = المسافة/ السرعة

54900000کم/300000کم/ثا



= 183 ثا

بەندێ 15 پشکا 4

1  شووشە یێ ڕوونە چونکی ڕووناهیێ تێپەردکەت . 2  نیمچەروون : تەنەکە ڕۆناهیێ تیپەرددکەت و ب بەرش بەلاڤەددکەت . ڕووناهی گر: تەنەکە ڕێ نادەت ڕووناهی دناڤڕا تیپەربیت . 3  ج – ڕوونە . 4  دەمێ ڕووناهی دکەڤیتە سەر تەنەکی هندەک ژی تووشی ڤەدانێ دبیت وهندەک دهێتە هەلمژین وئەوا  مای ژی تێپەردبیت ، تێپەڕبوون پێکهاتییە ژ تێپەڕبوونا ڕووناهیێ دناڤ مادەیەکێ ڕا . هەلمژین پێکهاتییە ژ ڤەگوهاستنا وزا ڕووناهیێ بۆ ناڤ ماددەیەکێ . 5  ڕەنگێ تەنی ب وێ ڕووناهیێ ئەوا لسەر ڤەددەت دهێتە دیارکرن  . 6  ڕەنگێ تەنێ ڕوون دیاردکەت ب ڕەنگێ وێ ڕووناهییا دناڤڕا تیپەردبیت . 7 دەمێ ڕووناهییا سپی دکەڤیتە سەر تەنەکی بنەفشی ، ڕووناهییا بنەفشی ڤەددەت و تەن دێ هەمی ڕەنگێن ڕووناهیێ یێ دی هەلمژیت . 8  گولا سوور سووری ڤەددەت چونکی ئەو ڕووناهییا سوور ئەوا دکەڤیتە سەر دێ ڤەددەت ، بەلک دێ ڕەش دەرکەڤن چونکی بەلک ڕووناهییا سوور د هەلمێژن و چ ڕۆناهییا کەسک نینە بۆ هندێ داکو بەلک کەسکبن .

بەندی 15 پشکا 4

بەندێ 15 پشکا 3

1 پێناسە    .

2  ب .

3 هەلمژین و بەرشبوون دشێن گورزێن رۆناهییان کێم بکەن دەمێ ڕۆناهی ب هەواییدا تێپەردبیت چونکی تەنولکێن هەوای هندەک ژ وزا ڕۆناهیێ هەلدمژین . بەرشبوون وەل ڕۆناهیێ دکەت سەمتا لڤینا وی بهێتە گوهۆرین و ژ گورزێ ڕۆناهیێ دەربکەڤیت .

4  تەنێن ل بن ئاڤێدا دەردکەڤن نێزیکتر ژ ئەوا د ڕاستێدا ، چونکی تیشکا ڕۆناهیێ دەردکەڤیت ژ ستوونا ڕۆناهیێ .

5  ئاوێزە ( موشور ) ڕۆناهییا سپی جودادکەت بڕێکا شکاندنا وێ پێلا ڕۆناهییا کو درێژە پێلا وێ یا کورتە زێدەتر ژ پێلا درێژ .

6  چونکی ڤەدانا ڕۆناهیێ یا ڕێکە لسەر گۆما ئاڤێ ، ونە یا ڕێکە لسەر قوماشی .

7  ئەز دشێم هەسارا مەڕیخ ببینم چونکی وێ ڕۆناهییا ژ ڕۆژێ بۆ هاتی ڤەددەت .

8  ٲ-  گورزێ ڕۆناهیێ یێ ستوور لاناددەت چونکی گورزێ ڕۆناهیێ ب ستوونی دکەڤیتە سەر ڕویێ ئاڤێ .

لادان رویددەت بتنێ دەمێ پێلێن ڕۆناهییان تێپەردبیت ژ ماددەکێ بۆ ئێکە دی ب گۆشەکا لێدەر کو نەگەهیتە سفر 

   ب-  گورزێ ڕۆناهیێ یێ ل خوارێ لسەر ڕویێ ئاڤێ ڤەدانەکا گشتی ددەت .

بەندێ 15 پشکا 3

بەندێ 15 پشکا 2

بەندێ 15 پشکا 2

1 شەبەنگێ کارۆمگناتیسی پێکهاتییە ژ وێ پێلا کارۆموگناتیسی یا هەمی درێژە پێلان بخۆڤە دگریت .

2 د

3 پێلێن کارۆموگناتیسی ژێک دجودانە بدرێژییا پێلان و لەرەلەرێن وان .

4 ٲ- گوهۆرینا فرەهیێن پێلا AM

ب- گوهۆرینا لەرەلەری پێلا FM

5 تیشکا سەر بنەفشی : مفا ؛ میکرۆبان دگوژیت و هاریکاریا لەشی دکەت بۆ بەرهەمئینانا ڤیتامین D , زیان ؛ شێرپەنجە ،

تیشکا X : مفا ؛ دیارکرنا هەستیکێن شکەستی ، زیان ؛ دشێن خانێن تووشبویی یێن زیندی بکوژن .

تیشکا گاما : مفا ؛ چارەسەرکرنا شێرپەنجە . زیان ؛ دشـێن خانێن توشبویی یێن زیندی بکوژن .

6 ٲ- زاد لێنان دناڤ فرنێن مایکرۆێڤێدا ، ب- زێڕەڤانیکرنا لەزاتییا ترومپێلان .

7 ڕۆناهییا سپی : پێکهاتییە ژ هەمی درێژیێن پێلێ یێن دهێنە دیتن کو درێژیا پێلێ یا وان جودایە .

8 شەبنگێ دهێتە دیتن : مەودایێ تەمامێ ڕەنگێن ڕۆناهییا دهێنە دیتن .

بەندێ 15 پشکا 1

 1 تیشکدان : ڤەگوهاسـتنا وزێ یە ب شێوێ پێلێن کارۆمەگناتیسی .

2 ج

3 ڕۆناهی پێلەکا کارۆمەگناتیسی یە .

4 ئەم دشێن پێلێن کارۆمەگناتیسی دروست بکەین ب ڕێکا لەرینا تەنولکێن بارگاوی کری چونکی بوارەکی کارەبێ یێ گوهۆڕی ژێ پەیدادبیت و بوارەکی مەگناتیسی یێ گوهۆری پەیدادکەت ، ولەرینا هەردوو بواران پێکڤە پێلەکا کارۆمەگناتیسی پەیدادکەت .

5 778000000 ÷ 300000 = 2593 جرکە

6   یا گرنگە داکو ڕۆژ وزێ بدەتە ئەردێ .

7 ئەو وزا ڕۆژ بەرهەم دئینیت گەلەک پترە ژ وێ وزا کو دگەهیتە ئەردی .

8 چونکی وزا کۆمکری دناڤ دارێ ڕوەکاندا وزا ڕۆژێیە لدەمێ ڕۆشنەپێکهاتنێدا هاتبوو وەرگرتن .

بەندێ 15 پشکا 1